मुख्य सामग्रीमा जानुहोस्
यस साइटका हरेक तथ्य स्रोतसँग जोडिएका छन्
ताजपुरिया सम्पदा
सबै विषय
आस्था

धर्म र देवता

प्रकृति पूजा, ठाकुर, महाराज थान — र मूर्तिविनाको ग्रामथान।

४ स्रोत

ताजपुरियाको परम्परागत धर्म प्रकृति धर्म हो१। ठाकुर यिनका इष्टदेव हुन्१; समुदायले कुलदेवतामा ठाकुर (शिव), ब्रम्हाणी (नाग) र हलुमान (हनुमान), र ग्रामदेवतामा महाराज थानलाई पुज्छ। मूर्तिपूजा र फोटोपूजा हुँदैन२।

ग्रामथान

प्रत्येक ताजपुरिया बस्तीमा ग्रामदेवता पुज्न महाराजाथान हुन्छ — मूर्ति होइन, निराकार माटोको ढिस्को३१। ग्रामपूजा सामूहिक र व्यक्तिगत रूपमा गरिन्छ; कुलपूजा परिवारको मुलीले गर्छन्; दुवै भुइँमै गरिन्छ र विवाह तथा मृत्युसंस्कारमा अनिवार्य हुन्छ३।

पुरोहित र परिवर्तन

संस्कारगत काम स्वजातीय पुरोहित गोसाईबाट गराइन्छ, धार्मिक काममा पहाडी बाहुनसमेत बोलाइन्छ। हिन्दुकरणको प्रभावले दशैँ–तिहार मनाइन्छ र संस्कारमा हिन्दु तथा कोच मिश्रण पाइन्छ — तर सामाजिक बनोटमा जातगत श्रेणी छैन१।

२०५८ को जनगणनामा १३,२५० ताजपुरियामध्ये ८,५०० (६४%) ले धर्म हिन्दु र ४,४८३ (३४%) ले 'अन्य' लेखाए — जनगणनामा प्रकृति पूजाको छुट्टै विकल्प थिएन४।

शब्दसङ्ग्रह

छापिएको रूपनेपालीअर्थस्रोत
ठाकुरठाकुरThakur — chief/clan deity, identified with Shiva

NFDIN: 'Thakur is their deity'. Community author: clan deity Thakur (Shiva).

स्रोत: तेजेन्द्र ताजपुरिया (२०७२)
ब्रम्हाणीब्रह्माणीBrahmani — clan deity (Naga, serpent)स्रोत: तेजेन्द्र ताजपुरिया (२०७२)
हलुमानहनुमानHaluman — clan deity (Hanuman)स्रोत: तेजेन्द्र ताजपुरिया (२०७२)
महाराज थानग्रामथानMaharaj Than — the village deity's shrine

मूर्ति हुँदैन, माटोको ढिस्को मात्र।

स्रोत: तेजेन्द्र ताजपुरिया (२०७२)
ग्रामपूजाग्रामपूजाVillage worship — collective and individual

विवाह र मृत्युसंस्कारमा अनिवार्य।

स्रोत: Nepali Wikipedia contributors (२०२०)
कुलपूजाकुलपूजाClan worship, led by the head of the familyस्रोत: Nepali Wikipedia contributors (२०२०)
गोसाईपुरोहितGosai — the community's own priest

Rituals by the Gosai; hill Brahmins are also engaged for religious work.

स्रोत: NFDIN (२०२५)

यस पृष्ठमा उद्धृत स्रोत

  1. १

    National Foundation for Development of Indigenous Nationalities (NFDIN) (2025 (2082 BS)). नेपालका आदिवासी जनजातिको विश्वकोश, भाग १: परिचय. NFDIN, Lalitpur

    प्राथमिकGovernment publicationस्रोत खोल्नुहोस्

    सरकारी सन्दर्भग्रन्थ (पृ. २२–२८, ७१–७२)। यसको ताजपुरिया विवरण महर्जन (२०१५) मा आधारित छ। यसले भाषालाई भोट–बर्मेली भनेको छ, जसमा भाषाविद्हरू असहमत छन्; मातृभाषी प्रतिशत पनि फरक ठाउँमा ९६.५% र ९८.६% छापिएको छ।

  2. २

    तेजेन्द्र ताजपुरिया (Tejendra Tajpuriya) (2072 BS (15 Poush)). को हुन् ताजपुरिया ?. Indigenous Voice

    प्राथमिकCommunity authorस्रोत खोल्नुहोस्

    गोरखापत्रको ताजपुरिया भाषा पृष्ठका संयोजक, समुदायकै सदस्यको लेख। संस्कार, पहिरन, गहना र खानपानको सबैभन्दा विस्तृत स्रोत।

  3. ३

    Nepali Wikipedia contributors (last edited Sept 2020). ताजपुरिया जाति. ne.wikipedia.org

    तृतीयकEncyclopedia / referenceस्रोत खोल्नुहोस्

    सन्दर्भविहीन लेख। आफ्नै स्रोत (एस. एल. शर्माको पुस्तक) उल्लेख भएको वा अन्य स्रोतसँग नबाझिने विवरणमा मात्र प्रयोग, सधैँ चिनो लगाएर।

  4. ४

    Dahal, Dilli Ram (2003). जनसङ्ख्याको सामाजिक बनोट: नेपालमा जात/जाति र धर्म. Central Bureau of Statistics, Kathmandu

    प्राथमिकCensus / official statisticsस्रोत खोल्नुहोस्

    २०५८ को जनगणनाको आधिकारिक विश्लेषण। ताजपुरिया २०५८ मा नयाँ थपिएका समूहमा (पृ. ९४); जनसङ्ख्या १३,२५० (पृ. ११८); साक्षरता (पृ. १३१); धर्म (पृ. १३४); सबैभन्दा कम सहरी समूहमध्ये (पृ. १०२)।

थप जानकारी छ वा त्रुटि देख्नुभयो? बुजुर्गका कथा, तस्बिर र सुधारको स्वागत छ। सम्पर्क

धर्म र देवता · ताजपुरिया सम्पदा